Pháo hoa trong bộ não

Bạn có biết mỗi khi nghệ sĩ cầm một cây đàn vĩ cầm, guitar hoặc trống lên và chơi nhạc  thì trong đầu họ đang diễn ra 1 màn pháo hoa cực kỳ tuyệt vời? Nhìn từ bên ngoài, họ trông có vẻ bình tĩnh và tập trung đọc bản nhạc và cố gắng chơi nhạc cụ đó một cách chính xác nhất. Nhưng bên trong não bộ của họ, một bữa tiệc hoành tráng đang diễn ra đấy!
Chơi nhạc cụ tạo ra pháo hoa trong bộ não

Chơi nhạc cụ tạo ra pháo hoa trong bộ não

Nghiên cứu khoa học về chơi nhạc cụ với bộ não

Làm sao ta biết được ? Trong vài thập kỉ gần đây, các nhà tâm thần học đã có những đột phá vĩ đại trong việc tìm hiểu, nghiên cứu hoạt động của bộ não bằng cách giám sát chúng với công cụ như máy nội soi cắt lớp fMRI và PET. Khi con người được theo dõi và kiểm tra bởi những máy hiện đại này, các nhiệm vụ như đọc, làm toán đều có các vùng phản hồi riêng trên não, nơi các hoạt động được giám sát. Nhưng khi các nhà nghiên cứu cho người tham gia nghe nhạc họ thấy pháo hoa. Nhiều vùng trong bộ não được thắp sáng cùng một lúc trong khi họ xử lý âm thanh phân chia ra để hiểu yếu tố như giai điệu và nhịp điệu và rồi kết hợp tất cả lại thành 1 trải nghiệm âm nhạc thống nhất.
Não bộ làm điểu này chỉ trong vài giây ngắn ngủi từ khi chúng ta bắt đầu nghe tiếng nhạc đến khi dậm chân theo. Nhưng khi các nhà khoa học, chuyển từ quan sát não bộ  của thính giả sang các nhạc công những bông pháo hoa đó biến thành 1 lễ hội trang trọng. Hóa ra là trong khi nghe, âm nhạc đưa bộ não vào một số các hoạt động thú vị, chơi nhạc tương đương với tập luyện toàn thân.
Các nhà tâm thần học nhận thấy nhiều vùng não sáng lên đồng thời xử lí nhiều thông tin phức tạp, liên hợp và nhanh đáng ngạc nhiên. Nhưng còn việc thắp sáng não bộ bằng âm nhạc? Những nghiên cứu vẫn còn khá mới nhưng các nhà thần kinh học có 1 ý tưởng khá rõ .

Khác biệt giữa nghe nhạc và chơi nhạc

Chơi 1 loại nhạc cụ liên kết hầu hết mọi vùng trong não bộ cùng 1 lúc, đặc biệt là thị giác, thính giác và thần kinh vận động. Bởi với bất kì hoạt động luyện tập khác, chơi nhạc có kỉ luật, cấu trúc tăng cường chức năng của não, cho phép chúng ta đưa sức mạnh đó vào những hoạt động khác. Điểm khác biệt rõ ràng nhất giữa nghe nhạc và chơi nó là chơi nhạc đòi hỏi những kĩ năng vận động tốt được điều khiển bởi cả 2 bán cầu não. Nó còn kết hợp cả ngôn ngữ học và sự chính xác của toán học, trong đó bán cầu não trái tham gia nhiều hơn, với nội dung mới lạ và sáng tạo thì não phải nổi trội hơn. Với những lý do đó, chơi nhạc được chứng minh rằng sẽ làm tăng khối lượng và hoạt động trong thể chai của não, cầu nối giữa 2 bán cầu, cho phép thông điệp đi qua não nhanh hơn và qua các tuyến đường đa dạng hơn. Điều này cho phép nhạc sĩ giải quyết vấn đề hiệu quả và sáng tạo hơn, cả về học thuật lẫn môi trường xã hội.
Bởi vì chơi nhạc cũng cần nhiều mánh khóe và sự hiểu biết về nội dung truyền tải và thông điệp, nhạc sĩ thường có chức năng điều hành với trình độ cao hơn 1 loại nhiệm vụ liên kết với nhau bao gồm lên kế hoạch, chiến lược, và chú ý tới chi tiết và đòi hỏi phân tích đồng thời cả 2 khía cạnh nhận thức và tình cảm.
Khả năng này cũng có tác động vào cách hệ thống bộ nhớ hoạt động. Và, quả thực, nhạc sĩ biểu lộ những chức năng bộ nhớ nâng cao, tạo ra, lưu giữ và tìm lại kí ức nhanh và hiệu quả hơn. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhạc sĩ sử dụng bộ não được kết nối cao để đưa vào mỗi ký ức những thẻ nhớ khác nhau như thẻ khái niệm, thẻ cảm xúc,  thẻ nghe và thẻ ngữ cảnh, như 1 công cụ tìm kiếm Internet tốt.
choi nhac cu tot cho tri nao

Chơi nhạc cụ tốt cho trí não

So sánh với các ngành nghệ thuật khác

Làm sao ta biết những lợi ích này chỉ có ở âm nhạc khi so với thể thao hay hội họa? Hay có thể là những người theo con đường âm nhạc đã thông minh hơn ngay từ đầu? Các nhà thần kinh học đã tìm hiểu những vấn đề này nhưng tới nay, họ phát hiện ra nghệ thuật và các khía cạnh thẩm mỹ của việc học cách chơi 1 nhạc cụ khác với những hoạt động khác, bao gồm cả những môn nghệ thuật khác. Và 1 số nghiên cứu ngẫu nhiên của những người tham gia có cùng trình độ của chức năng nhận thức và xử lý thần kinh ngay từ đầu, chỉ ra rằng những người được đào tạo về âm nhạc cải thiện được nhiều vùng não, so với người khác. Nghiên cứu gần đây là về lợi ích tinh thần của việc chơi nhạc nâng cao sự hiểu biết của chúng ta về chức năng tâm thần tiết lộ những nhịp điệu thầm kín và ảnh hưởng phức tạp hình thành dàn nhạc tuyệt vời cho bộ não.
Vậy còn chần chừ gì nữa, hãy cùng học cách chơi nhạc cụ để phát triển bộ não hơn nhé! 😀
Nguồn: TED-Ed
P.s: Cùng xem Video animation để hiểu rõ hơn về lợi ích của việc chơi nhạc cụ với não bộ nhé!